Search
  • Leon Bosma

Het grootste risico om miljonair te worden

Updated: 6 days ago

Ooit de slogan van een grote Nederlandse loterij. Net anders genoeg om lang te blijven plakken. Precies het doel van een goede reclamecampagne.



Maar waarom galmt deze woordspeling na?

Eerst en vooral omdat niet gebruikelijk is om positief naar risico’s te kijken. Een risico is iets negatiefs, meestal. Een risico is iets om te vermijden.


Hele bedrijfstakken zijn opgezet om risico’s te onderkennen, wegen en bestrijden. Onder de algemene noemer van risicomanagement verdienen velen hun geld met deze tak van sport. Het is tenslotte een stabielere bron van inkomsten dan meespelen in een loterij.

Zo kent ook softwareontwikkeling een lange traditie van risicomanagement. Er is een scala aan voortbrengingsmethodieken en testen wordt beschouwd als een eigen vakgebied, allemaal gericht op risico’s en het bestrijden ervan.

Toch wordt de hoofdprijs maar zelden gewonnen. Het lijkt wel of we kansloos zijn. Elke week kopen we de loten en elke week de hoop en de teleurstelling.

We verbeteren de procedures, we denken nog harder na, we testen nog meer en toch… Het lijkt wel of we het niet kunnen winnen.

En. Dat. Klopt! Risicomanagement richt zich namelijk bijna altijd op het kopen van meer loten in plaats van op het winnen van de prijs. Let me explain…

Een korte theorieles, houd vol…


Een risico wordt vaak als volgt gedefinieerd;


Een risico is de mogelijkheid (kans) op het optreden van een ongewenste gebeurtenis (door een oorzaak) met een negatief gevolg (schade).


Er is zelfs een formule voor;


Omvang van het risico = kans x schade


Omdat niemand negatieve gevolgen fijn vindt, worden risico’s vaak en veel met enthousiasme aangepakt. De formule kent twee componenten, kans en schade, en dus kent de bestrijding ook twee knoppen waaraan kan worden gedraaid.

Anticiperen vereist een glazen bol…


Risicobestrijding bij softwareontwikkeling is ontstaan en wordt meestal toegepast in de zogenaamde waterval- of sequentiële voortbrenging. Gek genoeg zijn vrijwel alle maatregelen daarbij gefocust op slechts één van de twee knoppen.

Scherp gesteld; sequentiële software voortbrenging richt zich bijna uitsluitend op kansreductie bij risico’s.


Er wordt lang en hard nagedacht voordat er iets wordt gedaan. Er worden uitgebreide processen bedacht en gevolgd. Er worden allerlei slagbomen opgetrokken om onderweg te toetsen of er niets fout gaat. En net voor het systeem in productie wordt genomen, vindt een uitgebreide test plaats om zeker te stellen dat alles werkt.


Deze aanpak heeft een wezenlijk nadeel. Het is namelijk onmogelijk om de toekomst te voorspellen. Niemand kan alle risico’s voorzien. Ervaring leert dat zich altijd andere problemen zullen voordoen dan er zijn voorzien. En het is buitengewoon lastig om de kans van onvoorziene risico’s te reduceren; anticiperen werkt alleen als je het kunt zien aankomen…

…en reageren vraagt wendbaarheid


Softwareontwikkeling heeft een inherente onzekerheid in zich; we kunnen niet alles zien aankomen. Bovendien verandert de context waarin die software wordt ontwikkeld steeds sneller; we kunnen dus ook nog eens steeds minder zien aankomen. Het wordt dus alsmaar moeilijker om te anticiperen, telkens lastiger om de kans van risico’s te reduceren.

Wordt risicomanagement moeilijker en straks onmogelijk?


Nee, risicomanagement kan en moet nog altijd, maar de focus moet worden verlegd. In plaats van al die aandacht voor kansreductie is veel meer aandacht nodig voor schadereductie. In plaats van anticiperen moeten we leren reageren, en liefst snel en effectief.


In februari 2001 werd het Agile Manifesto voor Softwareontwikkeling opgesteld. Een document met een aantal gemeenschappelijke kenmerken en uitgangspunten van methodieken en werkwijzen die wezenlijk anders omgaan met risicomanagement.

Huh, wat? Agile is risicomanagement?


Agile werken is een vorm van risicomanagement. Maar het kiest voor de andere kant van de formule. Scherp gesteld; Agile software voortbrenging richt zich bijna uitsluitend op schadereductie bij risico’s.


Eerst en vooral accepteert Agile dat er onverwachte dingen zullen gaan gebeuren, dat zich problemen (risico’s) zullen voordoen die we niet konden voorzien. Vervolgens wordt alles in het werk gesteld om de gevolgen (schade) van een probleem (risico) zo klein mogelijk te maken.


Er is een verbeten focus op het leveren van waarde, die altijd hoger moet liggen dan de kosten. Er wordt gestreefd naar de kleinst mogelijke veranderingen die waarde leveren, zodat de impact altijd beperkt blijft. Er wordt gewerkt in teams waar alle specialismen nauw samenwerken, zodat onverwachte problemen snel kunnen worden opgelost. Er wordt gewerkt in korte iteraties, zodat oplossingen snel kunnen worden opgeleverd. Er is voortdurende aandacht voor leren en verbeteren, zodat reageren steeds sneller en beter gaat.


Kortom, als de glazen bol steeds minder goed werkt en voorspellen van mogelijke problemen steeds lastiger wordt, is snel en effectief reageren belangrijker dan goed anticiperen.


Als je de kans niet kunt beïnvloeden, richt je dan op de prijs!

3 views

Contact

Reactorweg 301

3542 AD Utrecht

​​

Tel: 06 3409 9944 - Sylvia van Immerseel

info@agileright.nl

www.agileright.nl

  • AR LinkedIn
  • Black YouTube Icon

© 2020 Agile Right B.V.